Bij het doen van booronderzoek in Almere Pampus hebben archeologen een middeleeuwse houten kerkkapconstructie opgespoord. Het gaat om een unieke vondst van een ‘bouwpakket’ van minstens tachtig balken die samen een kap vormen van circa 9 bij 22 meter.

Vermoedelijk was het in de 15e eeuw over het water onderweg naar Franeker, maar is de lading tijdens de reis van boord gevallen of met het schip vergaan.

Artikel gaat hieronder verder

De onderdelen behoren tot een kerkkap van een type kerk dat in westelijk Nederland en in Friesland in die tijd veel werd gebouwd. In de Middeleeuwen was het gebruikelijk dat een dergelijke houtconstructie niet op de bouwwerf maar elders werd gefabriceerd en daarna per schip getransporteerd werd.

In Almere Pampus zijn in de jaren ’80 op één kavel de resten van tenminste drie scheepswrakken gevonden, evenals de onderdelen van de middeleeuwse kerkkap. Deze is toen herbegraven maar sindsdien was onduidelijk waar. Er was een vermoeden dat de kerkkap in de omgeving van de eerder gevonden scheepswrakken zou liggen, dat is dus nu bevestigd.

Rijke maritieme vindplaats

Yftinus van Popta, maritiem archeoloog en projectleider bij RAAP, deed onderzoek in opdracht van de gemeente en legde de puzzelstukjes bij elkaar. Op basis van oude luchtfoto’s, overzichtstekeningen en beschrijvingen van de toenmalige archeologen kreeg hij een vermoeden waar de herbegraven kerkkap zou moeten liggen. Op die plek werd vervolgens een booronderzoek uitgevoerd. Daarbij werd al snel op plastic en hout gestuit, precies zoals verwacht, want op oude foto’s was te zien dat de kerkkap was herbegraven en afgedekt met landbouwplastic.

Een bijzondere vondst op een fascinerende plek, één van de rijkste maritieme vindplaatsen van heel Flevoland. Het is uniek om een houten kerkkap als scheepslading in z’n geheel nog terug te kunnen vinden. Als de balken in goede staat zijn zou je het bij wijze van spreken nu nog in elkaar kunnen zetten zoals toen de bedoeling was en dat is heel bijzonder’, aldus Van Popta.

Wouter Smith, beleidsadviseur archeologie bij de gemeente Almere: ‘Wat we in Almere Pampus vinden vertelt ons veel over hoe het hier was in de tijd dat hier nog geen land was en mensen voornamelijk het water gebruikten om zich te verplaatsen en handel te drijven. Je kunt je ook voorstellen dat er weinig andere mogelijkheden waren om zo’n zware lading te transporteren, vervoer over water was de beste optie. Deze vondst bevestigt nog maar eens de rijkdom van ons bodemarchief, daar sta je niet altijd bij stil als inwoner van een jonge stad.

Vervolgonderzoek

De gemeente gaat aanvullend onderzoek doen om de precieze datering van het hout te kunnen bepalen en te bevestigen dat de balken ook daadwerkelijk op deze plek liggen. Zo hopen de onderzoekers ook meer duidelijkheid te krijgen over de geschiedenis van de lading en het schip waarmee het vervoerd werd.

Wanneer het vervolgonderzoek plaatsvindt wordt later bekend. Het onderzoek wordt uitgevoerd door archeologisch bureau RAAP in opdracht van de gemeente Almere. Aanleiding voor het archeologisch onderzoek is het voornemen van de gemeente om woningen te bouwen in Almere Pampus.


Ontvang urgent nieuws direct via ons WhatsApp kanaal!
Nieuw - ontvang urgent nieuws als vermissingen, belangrijke 112-meldingen of andere calamiteiten direct via ons WhatsApp kanaal! Klik hier om je direct aan te melden of hier voor meer informatie.

Sint & Piet Dwalen Af - Aflevering 3 (zaterdag 25 november 2023)

? DAAR ZIJN WE WEER! Met de derde aflevering. ? De stroom viel uit, maar het is toch gelukt om een uitzending te maken. VlogPiet is inmiddels onderweg naar Rotterdam. ? Dinsdag om 17.00 uur zie je aflevering #VIER! ?

Geplaatst door Sint & Piet Dwalen Af op Zaterdag 25 november 2023

Max Joling

Over de auteur

Max Joling

29-jarige Almeerder die objectieve artikelen schrijft maar periodiek ook eens een subjectieve column schrijft met het doel te inspireren of aan te zetten tot nadenken.

Onderwerpen zijn dan zaken in de stad, een andere keer weer over totaal iets anders.

Je kunt mij ook volgen via social media, dat vind ik leuk! Zo houden wij samen contact met elkaar.

Eerder gepubliceerd

Meer artikelen uit politiek en gemeente

Reacties op dit artikel (5)

Bekijk hieronder de reacties die geplaatst zijn via Facebook. Ook een reactie plaatsen? Klik hier.
avatar

Geplaatst door Cock Van Uit Almere op vrijdag 25 augustus 2023 om 23.22 uur Denk eerder een dak van een trein station.


avatar

Geplaatst door Marko Vast op zaterdag 26 augustus 2023 om 08.04 uur Oud nieuws,onder mijn plakwerk zit nog een hoop tekst...AARDEWERK juni 2012 / december 2012 blz. 5 Wat zou de bestemming van de in Almere gevonden kerkkap met dakruiter geweest kunnen zijn? drs. J.F. van Voorst Eén van de landbouwpercelen in Almere Pampus, bekend onder de kavelnaam AZ87, is bijzonder rijk aan archeologische vondsten. Het perceel ligt ten oosten van de Oostvaardersdijk en ten zuiden van het Brikpad. Niet alleen zijn hier drie scheepswrakken aangetroffen, maar ook de dragende delen van een middeleeuwse houten kap en torentje, waarschijnlijk van een kerk of kapel. Waarschijnlijk, want niemand weet het precies. De vondst kwam in 1983 bij het diepploegen aan het licht. Afb. 1: De in Almere Pampus gevonden kaponderdelen. Foto: RCE In juni 1984 zijn de balken opgegraven, onderzocht en ter plekke herbegraven. Volgens Archis2 betreft het vijftig à zestig onderdelen.1 Uit een telling op de foto’s blijkt echter dat het gaat om tenminste 88 onderdelen (maximaal zeven spanten). De vondst bestond uit geprefabriceerde balken. Prefabricatie was al bekend uit middeleeuwse schriftelijke bronnen, bijvoorbeeld stadsrekeningen. Maar nu werd dit door een echte vondst bevestigd, die bovendien duidelijk maakte dat de balken niet geheel afgewerkt, maar als halffabrikaat werden aangeleverd. Dat was ook nieuw voor bouwhistoricus Janse, die namens de toenmalige Rijksdienst voor de Monumentenzorg de vondst heeft onderzocht2. Als men de balken aan elkaar legt, zodat een spant ontstaat, is dit circa 9,4 meter breed. De spanten tezamen zouden een houten tongewelf van circa 22 meter lengte kunnen vormen3. Dit type houten gewelf komt veel voor in gebieden waar de bodem geen grote belasting van een zwaar stenen gewelf kan verdragen. Te denken valt aan de veengebieden in Noord-Holland en Friesland. Bekende kerken met een houten tongewelf zijn de Oude Kerk en de voormalige Nieuwezijds Kapel (Heilige Stede) in Amsterdam, de Grote Kerk in Naarden en de Sint Laurenskerk in Alkmaar. Verder zijn voorbewerkte onderdelen van een tafelment van een torentje of dakruiter gevonden. Een tafelment is een constructie waarop iets rust. In dit geval is het een houten raamwerk waar de spits van het torentje op rust.


avatar

Geplaatst door Maurice Janse op zaterdag 26 augustus 2023 om 17.23 uur Ziet er meer uit als een kerkelijk marteltuig


avatar

Geplaatst door Wiecher Stoffers op zondag 27 augustus 2023 om 08.56 uur Vroeger was Almere de Zuiderzee een kerk in de zee. Hoe hete dat sprookje ookal weer.


avatar

Geplaatst door Robin Kuipers op maandag 28 augustus 2023 om 10.56 uur Begraaf hem voor zekerheid nog een keer 😂


* Reacties kunnen mogelijk gefilterd zijn doordat het systeem automatisch filtert op het aantal woorden, inhoud en relevantie. Lees hier meer over het moderatiebeleid.